Sneek

Sneek: Karel Gildemacher legt historie straatnamen vast in boekje. Aan de hand van zijn vader en grootvader maakte de jonge Karel Gildemacher in de jaren vijftig regelmatige een zondagse wandeling door Sneek. Hij leerde tijdens die wandelingen heel wat straatnamen kennen. Hun favoriete loopje ging over het Bolwerk, de oude stad in de rondte. Grootvader Gildemacher noemde dat ,,de stad om”.
Vijftig jaar later heeft Gildemacher de woorden van zijn grootvader gebruikt voor de titel van een boekje, waarin hij de oude straatnamen van Sneek beschrijft. In het boekje, dat hij in eigen beheer heeft uitgegeven, beschrijft hij niet alleen de huidige straatnamen, maar ook de namen die verdwenen zijn. Wie de aan het boekje toegevoegde plattegrond van het Sneker stadscentrum bestudeert, ontdekt dat er in de loop der tijd nogal wat namen zijn verdwenen. ,,In protte strjitnammen binne oan de ein fan de njoggentjinde ieu ferdwûn”, vertelt Gildemacher. Wat te denken van het parkeerterrein aan de Prins Hendrikkade. Dat terrein had in het verleden de naam Nieuwbuurt. En het straatje tussen het parkeerterrein en de Oosterdijk had de naam Spokesteechje. Een deel van het Grootzand heette Appelmarkt, de straat bij het Schaapmarktplein was Uilenburg en de weg langs het Martiniplein had de naam Klein Zuidend. Ondanks het verdwijnen van al die prachtige oude namen, is Gildemacher niet ontevreden. ,,Snits hat hiel ridlik op syn strjitnammen past”, concludeert de auteur van De stad om.Deftige huizen
Als oud-inwoner van Sneek is hij zeer geïnteresseerd in de historie van de stad. Zo heeft hij de zestiende-eeuwse recesboeken, waarin de besluiten van de stadsraad zijn vastgelegd, een paar keer gelezen. Toen werden diverse straatnamen in Sneek anders geschreven. De Marktstraat had tot de negentiende eeuw de naam Markstraat. ,,Letter is dy ‘t’ der tuskenkaam. It aparte is dat der yn it ferline nea in merk yn dizze strjitte holden is. Der stiene allegearre deftige huzen en dy woene gjin kreamen foar de doar”, weet Gildemacher. In zijn boekje heeft Gildemacher geweigerd de Galigastraat, de winkelstraat tussen het Mariniplein en Leeuwenburg, Galigapromenade te noemen. De overkapping van deze straat noemt Gildemacher heel lelijk en die zou wat hem betreft zo snel mogelijk mogen verdwijnen. Er wordt op die manier een stukje historie aan het zicht onttrokken. ,,De namme promenade ha de winkeliers betocht”, vertelt Gildemacher. Het boekje van Gildemacher is in drie talen geschreven: Fries, Nederlands en Snekers. ,,Ik hâld fan kultureel ferskaat”, merkt hij op. Hij noemt het schrijven van De stad om een aardigheidje. ,,Ik ha no ien kear wat mei boeken.” Gildemacher, die even buiten Joure op een boerderijtje woont, was eerder als naamkundige verbonden aan de Fryske Akademy. In 1993 promoveerde hij aan de Universiteit van Amsterdam op een onderzoek naar de waternamen in Fryslân.
Gildemacher schreef onder meer een boek over de Friese plaatsnamen en deed een naamkundig en historisch-geografisch onderzoek naar terpen en terpnamen in Fryslân. Hij werkt mee aan een boek over de historie van Sneek, dat verschijnt in 2011, wanneer de stad 555 jaar stadsrechten heeft.

 Bron: Friesch dagblad, door Hinne Bokma.